Çocukluk çağında işitme, dil ve konuşma gelişiminin temelidir. İşitme kaybı ne kadar erken fark edilir ve desteklenirse çocuğun gelişimi o kadar az etkilenir. Türkiye'de doğumdan kısa süre sonra yapılan yenidoğan işitme taraması önemli bir ilk adımdır; ancak bazı işitme kayıpları sonradan ortaya çıkabilir. Bu yüzden ebeveynlerin günlük gözlemleri çok değerlidir.
0–6 ay
- Ani ve yüksek seslerde irkilmiyor veya gözlerini kırpmıyorsa,
- Sizin sesinizle sakinleşmiyorsa,
- 3–4. aydan sonra sese doğru gözlerini ya da başını çevirmiyorsa dikkat edin.
6–12 ay
- Adı söylendiğinde dönüp bakmıyorsa,
- Agulama ve "ba-ba", "da-da" gibi heceleme sesleri azalıyor ya da hiç başlamıyorsa,
- Sesli oyuncaklara ilgi göstermiyorsa.
1–3 yaş
- Bir yaş civarında ilk anlamlı kelimeler gelmiyorsa,
- İki yaş civarında iki kelimeyi birleştirmiyorsa,
- Basit yönergeleri ("topu getir") yalnızca sizi görürken anlıyorsa,
- Televizyonun sesini çok yakından dinlemek istiyorsa.
Okul öncesi ve okul çağı
- Sık sık "ne?", "efendim?" diye soruyorsa,
- Konuşması yaşıtlarına göre anlaşılmaz ya da bazı sesleri hiç çıkarmıyorsa,
- Gürültülü ortamlarda (sınıf, oyun alanı) konuşmaları takip edemiyorsa,
- Öğretmeni dikkat dağınıklığı veya derse katılmama gibi geri bildirimler veriyorsa,
- Bir kulağını sürekli konuşan kişiye doğru çeviriyorsa.
Risk faktörleri
Ailede çocukluk çağı işitme kaybı öyküsü, erken doğum, yenidoğan döneminde yoğun bakımda kalma, sarılık nedeniyle tedavi, menenjit gibi ciddi enfeksiyonlar ve tekrarlayan orta kulak iltihapları işitme kaybı riskini artırabilir. Bu durumlardan biri varsa çocuğunuzun işitmesinin düzenli olarak takip edilmesi önerilir.
Şüphelendiğinizde ne yapmalısınız?
Yukarıdaki işaretlerden bir veya birkaçını fark ettiyseniz beklemeyin: önce bir kulak burun boğaz hekimine başvurun ve çocuğunuzun işitmesini yaşına uygun testlerle değerlendirtin. İşitme kaybı tespit edilirse, uygun işitme cihazı ve düzenli takip ile çocukların büyük bölümü dil ve konuşma gelişiminde yaşıtlarını yakalayabilir.
Tanı süreci ve çocuklar için cihaz seçimi hakkında daha fazla bilgi için Çocuklarda İşitme Kaybı: Tanı Süreci ve İşitme Cihazı Seçimi yazımızı okuyabilirsiniz.



